(SGGP, Chủ nhật 05/09/2010) - Mặc những cơn mưa đổ xuống TPHCM ngày càng lớn hơn, mật độ ngày càng nhiều hơn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nhưng quan trắc của TS Hồ Long Phi, giảng viên Trường Đại học Bách khoa TPHCM, Phó Ban chỉ đạo Chương trình chống ngập của TPHCM, cho thấy, tình trạng ngập ở các quận trung tâm TP đã được cải thiện đáng kể.
 

Giảm ngập 20%

Theo TS Hồ Long Phi, tình trạng ngập ở TPHCM, nhất là ở các quận trung tâm, bắt đầu xuất hiện từ cuối những năm 1990 và ngày càng diễn biến phức tạp trong suốt những năm đầu của thập niên 2000. Nếu như năm 2003 khu vực trung tâm thành phố có 62 vị trí ngập với 348 lần ngập, đến năm 2004 vẫn số vị trí ngập ấy nhưng số lần ngập đã tăng lên 467 lần. Trong 2 năm 2005-2006, số vị trí ngập giảm xuống còn 61 và số lần ngập cũng giảm còn 418 lần (năm 2005) và 433 lần (năm 2006), nhưng đến năm 2007 số vị trí ngập ở khu trung tâm lại tăng lên 107 với 869 lần ngập.

Nhiều tuyến đường tại TPHCM sẽ giảm ngập so với mọi năm. Ảnh: ĐỨC THÀNH

Tuy nhiên, sau năm 2007, năm có số lần ngập lên tới đỉnh điểm ấy, từ năm 2008 số vị trí ngập cũng như số lần ngập bắt đầu có dấu hiệu giảm. Năm 2008, trong các quận trung tâm còn 82 điểm ngập và 565 số lần ngập, giảm 25 điểm ngập và 304 số lần ngập so năm 2007. Năm 2009, số vị trí ngập: 88, số lần ngập: 640, có tăng so với năm 2008 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so năm 2007.

TS Hồ Long Phi nhận định, tuy có sự dao động về số lần ngập cũng như vị trí ngập trong 2 năm 2008 và 2009 nhưng so với năm 2007, có thể nói tình trạng ngập ở các quận trung tâm TPHCM đã có dấu hiệu cải thiện rõ nét. Số vị trí ngập cũng như số lần ngập đã giảm khoảng 20% so với trước. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh biểu đồ biểu thị số cơn mưa lớn liên tục tăng (năm 2003: chưa đến 20 cơn mưa có vũ lượng trên 30mm, năm 2009: trên 50 cơn mưa có vũ lượng trên 30mm), chứng tỏ nhiều công trình cải thiện môi trường, thoát nước ở các quận trung tâm (dù chưa công trình nào hoàn thành) đã bắt đầu phát huy hiệu quả.

TS Hồ Long Phi nêu ví dụ, mức độ ngập cũng như thời gian ngập ở khu vực bùng binh Cây Gõ, một trong những khu vực ngập “điển hình” của TPHCM, đã có dấu hiệu giảm sau khi Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập TP lắp đặt hệ thống bơm thoát nước, cải tạo một số cống thoát nước và một số đoạn kênh có tác dụng thoát nước ở khu vực này. Khu vực bến xe Chợ Lớn cũng đã giảm ngập rõ rệt sau khi hệ thống thoát nước ở đây được làm mới.

• Lo lắng

Tuy nhiên, ở góc độ nhà khoa học, TS Hồ Long Phi cho biết vẫn chưa thể an tâm với kết quả đáng khích lệ như trên. Biến đổi khí hậu đang ngày một tác động tiêu cực hơn đối với thời tiết ở TPHCM. Các trận mưa có vũ lượng lớn xuất hiện ngày càng nhiều trong khi đó hầu hết các công trình thoát nước, cải thiện môi trường lớn của TPHCM như Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé… đều lấy các dữ liệu mưa từ những năm 1990, thời điểm mà biến đổi khí hậu chưa tác động nhiều đến thời tiết TP, làm dữ liệu tính toán mạng thoát nước. Chính vì vậy, dù chưa hoàn thành nhưng khả năng các cống thoát nước này sẽ lạc hậu với tình hình hiện tại ngay sau khi đi vào hoạt động là rất lớn. Biểu hiện rõ nét nhất: một số không nhỏ cống thoát nước đang được thi công lắp đặt hiện nay sẽ có nguy cơ quá tải trước những cơn mưa lớn và điều này có nghĩa là ngập sẽ tiếp tục xảy ra.

Để khắc phục bất cập trên, hiện Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập TP vừa đề xuất UBND TPHCM một số giải pháp “mềm” mang tính chất hỗ trợ cho các giải pháp “cứng” có tính chất thuần kỹ thuật hiện hữu (lắp đặt cống thoát nước được coi là giải pháp cứng) như làm hồ điều tiết trong các khu dân cư, hạn chế bê tông hóa các con đường… Tuy nhiên, hiện nay việc làm hồ điều tiết hầu như chưa được triển khai, trong khi nhiều vỉa hè bê tông đã được thay bằng những bồn hoa hoặc cây xanh. 

Do đó, TS Hồ Long Phi cho biết, ông và nhiều nhà khoa học khác vẫn lo lắng cho tình trạng ngập nước của TP, nhất là ở các quận trung tâm, nơi được đầu tư hàng trăm triệu USD để cải thiện môi trường và chống ngập, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng tiêu cực đến TPHCM

AN NHIÊN